Tijdens geijkte volksfeesten als carnaval en koningsdag mogen overal in den lande doorgaans alle registers worden opengetrokken. Dat gebeurt per decreet waarmee burgemeesters elk jaar de wettelijke bescherming van hun inwoners tegen geluidsoverlast tijdelijk terzijde schuiven.

Dit rituele lawaaipardon is verankerd in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), het gemeentelijke reglement van openbare orde, veiligheid en leefbaarheid. Als voorwaarde geldt dat de zogeheten ‘collectieve festiviteiten’ uiterlijk vier weken voor het begin van elk kalenderjaar worden aangewezen.

Aan deze tijdslimiet heeft Boxtels burgemeester Van Meygaarden ditmaal geen boodschap. Niet uiterlijk 1 december 2025 maar pas op 15 mei 2026, bijna een half jaar te laat, geeft hij alsnog groen licht voor negen festiviteiten.

Nieuwjaarsdag, carnaval, koningsnacht, koningsdag en bevrijdingsdag zijn dan al gevierd, maar worden met terugwerkende kracht door Van Meygaarden afgedekt. Daardoor kan een burger nu pas bezwaar maken tegen het lawaaipardon voor deze vijf festiviteiten. Een dooddoener.

Het burgemeesterlijk besluit omvat ook de komende kermissen in Liempde, Esch en Boxtel die in augustus op het programma staan. Wie dichtbij deze festiviteiten woont en vóór 26 juni bezwaar maakt tegen het lawaaipardon heeft dan meteen ook een spoedeisend belang om direct naar de rechter te stappen. Al is het alleen maar om te voorkomen dat de burgemeester pas na afloop van de kermissen een ongetwijfeld afwijzend besluit neemt over de ingediende bezwaren.

Welke geluidsnormen?

Mocht de rechter Van Meygaardens decreet opschorten, dan is het de vraag aan welke geluidslimieten de kermissen zich vervolgens hebben te houden. De burgemeester verwijst hiervoor via de APV naar het Activiteitenbesluit Milieubeheer dat echter al ruim twee jaar ter ziele is. De geluidsnormen uit dit besluit zijn wellicht verplaatst naar het gemeentelijk omgevingsplan. Zoek het zelf maar uit.

De Boxtelse burger wordt op deze manier het proceduredoolhof ingestuurd. En dat beperkt zich niet tot de dorpsfeesten.

Het dak van Vion

Zo verstrekte de gemeente dezer dagen maar liefst twee bouwvergunningen aan Vion voor plaatsing van ‘een TiOx-installatie’ op het dak van de megaslachterij op het bedrijventerrein Ladonk. Beide aanvragen van Vion voor het bewuste apparaat zijn vrijwel identiek en ambtelijk getoetst aan diverse wetsartikelen waaraan ze blijken te voldoen.

Over de TiOx-installatie komen we slechts aan de weet dat zij circa 952 kilo zwaar is, wordt geplaatst op een – al gebouwd – ijzeren frame en volgens statische berekeningen niet door het dak van de slachterij kan zakken.

Waar het apparaat voor is bedoeld en wat het doet had in ieder geval moeten blijken uit de toelichting op het bouwplan. Maar die houdt Vion achter.

Een aanknopingspunt voor enig inzicht biedt wellicht nog de Boxtelse adviescommissie ruimtelijke kwaliteit die het bouwplan heeft bekeken en goedbevonden. Maar haar openbare advies van 29 april ontbreekt bij de vergunning en had de commissie een maand na dato zelf ook nog niet gepubliceerd zoals zij na elke vergadering behoort te doen.

Wachten op een milieuvergunning

Hoog tijd dus om enige druk te zetten op het bevoegd gezag om alsnog over de brug te komen met basale informatie over de TiOx-installatie. Het ontnuchterende antwoord luidt dat de stukken hierover pas beschikbaar komen tijdens de procedure voor een milieuvergunning die echter nog niet in zicht is.

Toch mag Vion het apparaat alvast in gebruik nemen voor een testperiode van onbepaalde tijd.

Deze informele gedoogconstructie werd opmerkelijk snel opgetuigd, binnen een week nadat het gemeentebestuur zelf had besloten de termijn voor een bouwbesluit over de TiOx-installatie te verlengen.

Sluiproute

Dit is de methode van de voldongen feiten waarvan de milieuvervuilende megaslachterij al menigmaal heeft geprofiteerd. Deze schertsvertoning wordt ditmaal opgevoerd via een sluiproute naar drie vergunningen voor slechts één apparaat. De nieuwe Omgevingswet uit 2024 heeft niet het beloofde einde gemaakt aan de fragmentie in vergunningenland, verwaterd als zij is door compromissen die haar van de parlementaire ondergang moesten redden.

Resteert de ontnuchterende realiteit in Boxtel dat de aan Vion verleende bouwvergunningen inhoudelijk niet zijn te bestrijden omdat er bij gebrek aan informatie niets is om te kunnen bestrijden.

Dat het gemeentebestuur deze vergunningen zonder concreet en aantoonbaar zicht op een milieuvergunning niet had mogen verlenen, zou niettemin toch een bezwaarschrift waard zijn. Wie deze handschoen wil opnemen heeft hiervoor nog tot 19 juni de tijd.

.

Terwijl de NPO radio dezer dagen de Klassieke Top 400, haar jaarlijkse muzikale hoogmis danig aan het uitmelken is, teneinde relevant te blijven in het verkalkte publieke mediabestel waar fors bezuinigd moet worden, acht muzikaal Den Bosch het ´tijd voor verandering en vernieuwing’.

In de monumentale bisschopsstad is dè kwestie bepaald niet of Mozart met zijn Requiem nu eindelijk eens Bach met diens Mattheus Passion van de koppositie in de rangorde der klassieke mastodonten zal kunnen verdringen. Klassieke kaskrakers ontbreken in de goed gevulde kleine zaal van het Theater aan de Parade.

Theatre in Song

Hier klinken eind september wél de Folk Songs van Luciano Berio en liederen van Hugo Wolf, als ook onbekender werk van componisten als Barbara Strozzi, Rozalia Kierc en Donald Swann. Vol overgave uitgevoerd door 11 duo’s van jonge musici uit allerlei windstreken. Zij zijn geselecteerd uit 72 aanmeldingen voor deze eerste editie van ‘Theatre in Song’.

Dit is de nieuwe loot aan de stam van het gereputeerde IVC, het nu sterk verengelsde Internationaal Vocalisten Concours waar begaafde zangers al sinds 1954 hun grote sprong voorwaarts pogen te maken. Ditmaal wordt de muziek verpakt in een theatervoorstelling over een door de musici zelfbedacht thema.

Verschillende duo’s benutten deze nieuwe opzet om belangwekkende thema’s als oorlog en vrede, en kolonialisme en slavernij aan de orde te stellen. Cultuur die er maatschappelijk toe doet.

Het Geheugen van Water

Het Nederlandse koppel Noëlle Drost (sopraan) en Jorian van Nee (piano) duikt in de overheersende betekenis van water voor het leven op aarde. Hun drieluik ‘Het Geheugen van Water’ verhaalt over regendruppels die samenvloeien in rivieren ‘met zoveel vuil en zoveel afval’ die afstromen naar oceanen. Daar stijgt het waterpeil drastisch door opwarming van de aarde.

In een ‘ingelaste reclameboodschap’ over dit vraagstuk steekt Drost de draak met KLM, Shell en de Saoedische oliesjeiks. Zulke wereldspelers verkopen hun milieuvervuilende activiteiten als klimaatvriendelijk aan de gretige consument die aast op goedkope vliegvakanties en massaal auto rijdt.

Klaagzang van de Seine

Schrijnend is ‘Klaagzang van de Seine’, een compositie van Kurt Weill op de beklemmende tekst van Maurice Magre: ‘rivier van afval zonder baken noch haven; het braaksel van de grote stad; de ziel van riolen die gif ademen’. Een lied vol emoties. Parijs pakte haar open riolen pas aan omdat er tijdens de Olympische Spelen van 2024 in de Seine gezwommen móést worden. Zo’n schoonmaakactie is gelegenheidspolitiek: achter de vervuiling aanlopen tot het niet meer kan.

Zes dagen voordat ‘Klaagzang van de Seine’ in Den Bosch klinkt, besluit de Europese Unie na ruim drie jaar onderhandelen tot een ingrijpende wijziging van haar Kaderrichtlijn Water.

Die schrijft niet langer meer voor dat de Europese lidstaten uiterlijk in 2027 hun grondwater en oppervlaktewater moeten hebben opgeschoond. Hoewel ze daarvoor inmiddels 25 jaar de tijd hebben gehad, blijkt overduidelijk dat deze tijdslimiet niet meer te halen valt.

Steeds weer wordt ons water vervuild met nieuwe smerige stoffen. Zoals de resten van de vele geneesmiddelen die de mens tot zich neemt. Veel schadelijker nog zijn de lozingen van PFAS, een onnoemelijk aantal combinaties van onafbreekbare stoffen die inmiddels het lichaam van vrijwel ieder mens zijn binnengedrongen.

De schoonmaak van deze rommel is onbegonnen werk. Net als DDT, de beruchte insectenverdelger die in de jaren zeventig vrijwel wereldwijd werd verbannen, maar nog steeds rondwaart in ons milieu. Incidentele vondsten van deze pesticide in de lichamen van mezen en grutto’s tonen dat aan.

Van PFAS-verbanning is in Europa nochtans geen sprake. Nieuwe varianten worden nog steeds geconstrueerd door fabrikanten die in Brussel succesvol lobbyen tegen een algeheel verbod van deze giftige cocktails.

De Kaderrichtlijn Water blijft onder deze omstandigheden dweilen met de kraan open. Dwingende verplichtingen om de gezondheidsbedreigende watervervuiling een halt toe te roepen dan wel te beperken, worden wederom op de lange baan geschoven. De tijdslimiet verschuift nu van 2027 naar 2039, met een volgende uitwijkmogelijkheid naar 2045 al in het vizier.

Buitensporige termijnen

Met deze volgens het Europees milieubureau ‘buitensporige termijnen’ hebben de lidstaten er in ieder geval voor gezorgd dat zij zich voorlopig niet bij de rechter hoeven te verantwoorden voor overschrijdingen van tijdslimieten. En dat zou absoluut gebeuren.

In Nederland zijn de gebroeders Vollenbroek met Mobilisation For the Environment (MOB) de messen aan het slijpen om de overheid juridisch aan te gaan pakken voor schending van de Kaderrichtlijn.

MOB voert de laatste zes jaar al met succes een kruistocht tegen vergunningen die worden verleend voor veehouderijen, industrieën en allerlei projecten die met hun stikstofuitstoot de Europees beschermde natuurgebieden verder beschadigen.

Stikstofcrisis

De Raad van State draait in zijn uitspraken hierover de juridische duimschroeven steeds zo stevig aan dat er een stikstofcrisis is ontstaan. Niet omdat de natuur de klos is, maar omdat de economie schade leidt. Nederland zit op slot, klinkt het te pas en onpas in Den Haag waar de politiek vooral verdeeld is over mogelijke oplossingen. Die moeten na de verkiezingen van een volgend kabinet komen. Dwingende Europese natuurregels zijn hier hét knelpunt. Nog wel.

Hoe ernstig is dan wel de watercrisis?

Op het IVC in Den Bosch winden Nöelle Drost en Jorian van Nee er geen doekjes om. De mens zal worden overspoeld. Hun onheilspellende boodschap krijgt gestalte in ´Het exploderende hoofd’, een scene uit de novelle ‘Het Oordeel’ van Frans Kafka, op muziek van Christian Jost.

Daarin veroordeelt een vader zijn zoon tot de verdrinkingsdood. De jongen loopt gehoorzaam naar de rivierbrug en springt naar beneden. De sopraan bezingt de dood die hem ‘bijna achteloos’ in zijn greep krijgt. Meditatief keert Drost boven haar hoofd een kom met water om.

‘Niemand, helemaal niemand zal zich nog herinneren dat het allemaal begon met een druppel water. De koning niet, de koningin niet en zeker niet de president. Het water weet het. Het is de mens die vergeet’, declameert pianist Van Nee.

‘De staat verdrukt; de wet is logen

de rijkaard leeft zelfzuchtig voort

Tot ’t merg wordt d’arme uitgezogen

en zijn recht is een ijdel woord’

Deze aanklacht stamt uit het derde couplet van ‘De Internationale’, het anderhalve eeuw oude strijdlied van de socialistische beweging. Uit het Frans vertaald en bewerkt door Henriette Roland Holst-van der Schalk, de rode dichteres die destijds in haar Brabantse zomerverblijf op de Oude Buisse Heide genoot van het goede socialistische leven. Het fraaie optrekje van ‘Rode Jet’ wordt inmiddels door Natuurmonumenten verhuurd als vakantiewoning.

De Internationale behoorde met Morgenrood tot het ijzeren repertoire van De Stem des Volks, het huiskoor van de grote rode familie. Die tijden zijn vervlogen. Het strijdlied der strijdliederen valt tegenwoordig nog slechts te horen in steeds kleinere linkse kringen. Zoals op 1 mei, de Dag van de Arbeid en bij de PvdA, aan het begin van haar partijcongressen.

Verstokte sociaaldemocraten kunnen nog enige hoop koesteren dat hun strijdlied bij de komende fusie met de ecologisch socialisten van GroenLinks zal standhouden.

Een krappe meerderheid van de PvdA-leden heeft zich inmiddels uitgesproken voor het behoud van De Internationale. Dat gebeurde op voorstel van de Brabantse partijprominent Jan Boelhouwer.

Een gelijktijdige poging vanuit GroenLinks om De Internationale alvast te gaan zingen als opmaat voor de fusie met de PvdA, kreeg een negatief advies van de partijtop en haalde het niet.

Boelhouwer heeft er geen fiducie meer in dat hier nog iets van terecht komt. Hij stapte uit de PvdA na het woelige congres met GroenLinks op 21 juni.

Wie de moed na dat congres nog niet heeft opgegeven is de jonge Nijmeegse student Stijn Maas. Op weg naar de fusie met GroenLinks blijft hij binnen de PvdA strijden voor behoud van de sociaaldemocratische waarden.

Maas vindt dat aanhef van de Internationale: ‘Ontwaakt! verworpenen der Aarde’ grondslag van de nieuwe linkse partij moet worden. Maar daarvoor kreeg hij binnen de PvdA-democratie slechts 36 procent achter zich.

Dit achterhoedegevecht over een socialistisch relikwie illustreert vooral het verval van de Partij van de Arbeid sinds haar vrijage met het neoliberalisme.

Wantoestanden in slachterijen

De arbeidersklasse waartoe de socialisten ooit op aarde waren, bestaat thans vooral uit arbeidsmigranten. Zij knappen vuil werk op waar geen Nederlandse werker zich nog voor leent. Met uitbuiting en slechte huisvesting als beloning. Schrijnend zijn vooral de aanhoudende wantoestanden in slachterijen, bevolkt door arbeidsmigranten die worden geronseld door uitzendbureaus.

‘De staat verdrukt, de wet is logen.’ Zo is het in de vleesbranche nog steeds. De PvdA stak al die jaren geen hand uit voor deze arbeiders. Dat doet nota bene nu wél het meest rechtse kabinet uit de Nederlandse geschiedenis.

Demissionair minister van sociale zaken Eddy van Hijum werkt aan een wet om slachterijen te dwingen hun arbeiders in vaste dienst te nemen. In navolging van Duitsland, waar de uitzendbureaus uit de vleesverwerking zijn verbannen. De zusterpartijen van PvdA en GroenLinks namen daar wél hun verantwoordelijkheid voor.

Oren laten hangen

Van Hijum zou met zijn wet als lijsttrekker van Nieuw Sociaal Contract in verkiezingstijd de naam van zijn partij eer aan kunnen doen en tegelijk de beoogde linkse volkspartij om de oren kunnen slaan. Ware het niet dat deze voormalige CDA-er zijn oren op voorhand laat hangen naar sectorale grootmachten als vleesverwerker Vion en arbeidsbemiddelaar OTTO Workforce.

Deze concerns beweren wél fatsoenlijk om te gaan met hun arbeidsmigranten, in tegenstelling tot malafide ondernemers. Juist díé moet de overheid volgens hen gericht aanpakken. Oftewel: dan kunnen zij zelf buiten schot blijven.

Van Hijum schuift deze hete aardappel nu voor zich uit. De linkse voorman Frans Timmermans zou dit getalm kunnen aangrijpen door op te komen voor de werkers in de slachterijen en zich daarmee sociaal te profileren.

De onrendabelen

Vanuit zijn sociaaldemocratische wortels moet Timmermans zich ook gaan bekommeren om ‘de onrendabelen’. Dat was de titel van een VARA-documentaire uit 2009 over ‘de mensen die naar de rand van de samenleving worden gedrongen omdat ze niet productief genoeg zijn’, zoals Marcel van Dam hen omschrijft in ‘Niemands Land’ .

Dit schrijnende boek vormt de neerslag van uitvoerig onderzoek dat de voormalige PvdA-bewindsman en VARA-voorzitter destijds deed naar de teloorgang van de sociaaldemocratie.

Ook als columnist van de Volkskrant heeft Van Dam veelvuldig en met grote nauwkeurigheid aangetoond hoe de overheid in 30 jaar steeds meer mensen in armoede liet vervallen.

Omdat de PvdA zijn kritiek wegwuifde en zich bleef afficheren als hoeder van de sociaal zwakkeren, had Van Dam al in 2003 zijn lidmaatschap opgezegd. Het was een stilzwijgende daad van volgens hem onbeduidende betekenis. ‘Van een ‘lege’ vereniging neem je makkelijk afscheid’, schreef hij zes jaar later in Niemands Land. Ook de PvdA gaf geen ruchtbaarheid aan het vertrek van haar coryfee uit de roemruchte tijd van Joop den Uyl.

Pijnlijke nederlaag

Hoe anders gaat dat 22 jaar later als Gerdi Verbeet zich na het gezamenlijke congres met GroenLinks geëmotioneerd en luidruchtig afkeert van de PvdA. Samen met enkele andere partijmastodonten bestrijdt zij het standpunt voor een wapenembargo tegen Israël dat GroenLinks/PvdA in de Tweede Kamer heeft ingenomen. Het wordt op 21 juni 2025 een pijnlijke nederlaag voor de voormalige voorzitter van de Tweede Kamer, die met haar medestanders in Rood Vooruit ook de pas werd afgesneden bij hun verzet tegen samensmelting met GroenLinks.

Onder het motto: de PvdA is dood, leve de sociaaldemocratie, wordt binnen de groep Rood Vooruit inmiddels nagedacht over de vorming van een nieuwe partij. ‘Vroeger of later zal die er zijn’, voorspelt voormalig PvdA-voorzitter Hans Spekman.

Rode Jet knapt af

Dat zal deze erfopvolgers nog niet meevallen, zo leert de socialistische geschiedenis. Als prominent partijbestuurder en strijder voor rechten van arbeiders en vrouwen, verlaat Henriëtte Roland Holst in 1911 de SDAP. De sociaaldemocratische idealen zijn haar niet marxistisch genoeg. Na vier partijloze jaren sticht Roland Holst de Revolutionair Socialistische Vereniging die al snel opgaat in de communistische partij. Daar knapt zij later af op de giftige atmosfeer. Einde partijpolitiek voor Rode Jet. De SDAP ging kort na de Tweede Wereldoorlog op in de PvdA.

Mocht Rood Vooruit zich wél doorontwikkelen tot een heuse sociaaldemocratische partij, dan kan die ook nog gaan wedijveren met GroenLinks/PvdA om de muzikale erfenis van de rode familie: de Internationale, uiteraard op tekst van Henriette Roland Holst. Hans Spekman kent die ongetwijfeld uit zijn hoofd.

Op 28 juni 2024 hadden bestuurlijk en politiek Brabant het presentiegeld voor de geachte deskundigen in 19 provinciale adviescommissies met maar liefst 200 procent opgetrokken.

Een vergoeding van 135.14 euro per vergadering staat immers in geen verhouding meer tot ‘de zwaarte en omvang van de werkzaamheden’. Met zo’n fooi haal je als provincie geen deugdelijke deskundigheid meer binnen, zo is de overtuiging.

Ondanks een ‘brede inventarisatie in het voortraject’ was het ze in de toren van Maaskant aan de Bossche Brabantlaan collectief ontschoten dat een van deze organen, te weten de provinciale omgevingscommissie al langdurig passé is.

Zeven maanden later blijken ze daar alsnog ontwaakt: ‘Overwegende dat de provinciale omgevingscommissie provincie Noord-Brabant niet meer actief is, zodat de Verordening provinciale omgevingscommissie provincie Noord-Brabant kan worden ingetrokken’, verkondigt commissaris van de koning Adema in het Provinciaal Blad van 11 februari 2025 op Overheid.nl aan den volke.

In hun vergaderingen hebben bestuur en politiek deze opheffing als een hamerstuk afgedaan. Zand erover.

Het roemloze einde van een verdampte commissie staat symbool voor de verwaarlozing van de ruimtelijke ordening als serieuze overheidstaak. In gang gezet door een ingrijpende wetswijziging waarmee deze tak van sport in 2018 werd uitgekleed.

In Den Haag verdween nadien het ministerie van volkhuisvesting en ruimtelijke ordening, waarmee ook de woningnood van nu werd ingeluid.

De provincies verloren hun ruimtelijke supervisie over de gemeenten. Geen streekplan meer dat in Brabant vooral het buitengebied beschermde tegen ongebreidelde verstening. Einde van de provinciale beslissingsmacht om gemeentelijke bestemmingsplannen goed dan wel af te keuren. Opheffing ook van de provinciale planologische commissie (ppc) die het provinciebestuur over al die plannen adviseerde. Daarin zaten onder andere rijksinspecteurs die namens allerlei ministeries waakten over het ruimtelijk beleid in Brabant.

De ppc vergaderde in het openbaar waardoor zichtbaar werd hoe de hazen liepen. Dat was te danken aan CDA-coryfee Pieter van Geel, de ambitieuze gedeputeerde voor ruimtelijke ordening die later staatssecretaris van milieu en vervolgens voorzitter van de CDA-fractie in de Tweede Kamer werd. De slimme Van Geel kweekte daarmee publieke belangstelling voor zijn beleid.

Botsende meningen

Menige spraakmakende discussie in de ppc, waar ook de vereniging van Brabantse gemeenten, boerenorganisatie ZLTO en de Brabantse Milieufederatie hun partij meebliezen, tekende ik als verslaggever op in Brabants Dagblad. Botsende meningen over controversiële plannen als de uitbreiding van pretpark De Efteling in Kaatsheuvel met luxe appartementen in het bos, en aanleg van de Gementweg door de unieke stadsrand van Den Bosch.

Doorgaans sloot de commissie compromissen met gedeputeerde Van Geel en diens vele ambtenaren die al die plannen toetsten op hun ruimtelijke impact en daarover met gemeenten afspraken maakten. Het Brabants poldermodel kreeg daarmee een gezicht naar de samenleving.

Voorgoed voorbij

Die tijd is voorgoed voorbij. De rijksinspecties zijn afgeschaft, het provinciale leger van ambtelijke plantoetsers is uitgedund en de ppc verruild voor de provinciale omgevingscommissie (poc). Deze club adviseert echter niet meer over ruimtelijke plannen die de burger rechtstreeks raken en komt daardoor nauwelijks nog in de publiciteit, ook al vergadert zij in het openbaar.

Van Geel voorzitter omgevingscommissie

Maar dan, in de zomer van 2015, is er opmerkelijk nieuws: Pieter van Geel treedt aan als nieuwe voorzitter van de poc die gaat opereren binnen de kersverse Stichting BrabantAdvies. Dit ‘eigentijdse’ adviesstelsel is bedacht door commissaris van de koning Wim van de Donk. Als voormalig voorzitter van de wetenschappelijke raad voor het regeringsbeleid weet Van de Donk hoe je zoiets moet aanpakken.

Diens gelouterde partijgenoot Van Geel wordt ook binnengehaald om samenhang te kweken met twee andere adviescommissies die BrabantAdvies inlijft: de provinciale raad voor de volksgezondheid en de sociaal economische raad Brabant.

Voorzitter Van Geel krijgt speciale bevoegdheid om de leden van zijn eigen commissie zelf uit te kiezen. Dit gezelschap van ‘onafhankelijke deskundigen’ blijkt bovendien te zijn opgeschaald tot provinciale raad voor de leefomgeving (prl).

De advieselite

Van het royaal gesubsidieerde BrabantAdvies krijgen de prl-leden met alle andere deskundigen binnen de stichting een presentievergoeding waar ook provinciale bestuurders en politici recht op hebben. Die 200 procent was voor deze advieselite dus al in 2015 geregeld, in tegenstelling tot de 18 provinciale commissies die buiten BrabantAdvies opereren en pas in 2024 worden bediend.

Met de komst van de raad voor de leefomgeving verdwijnt de provinciale omgevingscommissie. Via de achterdeur, want de statuten van BrabantAdvies kennen alleen de poc en geen prl. De provinciale verordening voor de poc wordt zelfs aangepast om deze commissie binnen de stichting te laten funcioneren.

Niet meer in het openbaar

Artikel 9 van deze verordening schrijft onverminderd voor dat de vergaderingen van de poc openbaar zijn. Daar is bij de prl geen sprake van. Want in de interdisciplinaire structuur van BrabantAdvies past geen openbare totstandkoming van adviezen. Openheid volgt pas nadat de geleerden hun pap binnenskamers hebben gestort en aan het provinciebestuur uitgeserveerd.

Vanwaar deze wonderlijke constructie?

Brabant houdt haar poc in stand zolang er wettelijk een provinciale omgevingscommissie bestaat. Daar komt weliswaar een eind aan met de op stapel staande Omgevingswet, maar zover is het dan bepaald nog niet. Dit nieuwe vehikel knoopt allerlei vergunningen aan elkaar zodat de burger nog maar bij één loket zou hoeven aan te kloppen. Dit Haagse verkooppraatje blijkt een fabel en verhult een uiterst ingewikkelde operatie, waar in overheidsland zoveel koffie over wordt gezet dat de Omgevingswet pas met grote vertraging het licht ziet. Ook deze wet verlost burgers niet van de bureaucratie, zo is al wel duidelijk.

Kort voordat de Omgevingswet uiteindelijk in werking treedt, neemt Van Geel na acht jaar afscheid als voorzitter van de raad voor de leefomgeving. ‘Onze adviezen zijn primair gericht op het provinciebestuur, de enige opdrachtgever. Maar in brede zin ben je er voor de Brabander’, blikt Van Geel eind 2023 terug in een interview met het provinciale personeelsblad PIB.

Maar waar is de Brabander dan?, luidt de prangende vraag van de interviewer.

Van Geel wijst op het abstractieniveau van de provincie dat het lastig maakt om burgers direct bij het ruimtelijk beleid te betrekken. ‘Het gaat immers niet over hun directe leefomgeving, gemeente of wijk’.

In het interview verwijst Van Geel ook nog naar het verleden toen hij daar als gedeputeerde wél over ging. In openbare samenspraak met allerlei belangengroepen.

Meester van het compromis

Als beroepsvoorzitter toont Van Geel zich ook in de raad voor de leefomgeving een meester van het compromis. Bij zijn afscheid wordt hij dan ook uitgeroepen tot provinciaal ereburger. Daarmee is voor hem de cirkel in Brabant rond.

Als gedeputeerde stond Pieter van Geel aan de lat voor het provinciale groeiklassenbeleid. Hij moest de alsmaar uitbreidende dorpen ( de zogeheten witte schimmel) en daarmee de verstedelijking van het Brabantse platteland een halt zien toe te roepen.

Over grenzen aan de ruimtelijke groei gaat het thans ten provinciehuize nauwelijks meer.